Kiểm định áp kế là gì?
Kiểm định áp kế hay còn gọi kiểm định đồng hồ đo áp suất là quá trình đánh giá mức độ chính xác hoặc mức độ sai số của thiết bị trước khi đưa vào hoạt động ứng dụng trong các nhà máy.
Đối với các trường hợp sau khi kiểm định phát hiện ra sai số kết quả đo quá lớn cần tiến hành loại bỏ sản phẩm ra hệ thống. Việc kiểm định áp kế là quá trình bắt buộc đối với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khi sử dụng đồng hồ đo áp suất.
Tại sao khách hàng nên kiểm định áp kế trước khi đưa vào ứng dụng?
Áp kế là một trong những sản phẩm nhỏ để cấu thành nên một hệ thống lớn làm việc một cách hiệu quả. Cho phép người dùng có thể theo dõi được áp suất làm việc trong cả quá trình hệ thống vận hành, thông qua màn hình hiển thị.
Chính vì thế áp kế luôn phải đảm bảo được độ hiệu quả làm việc ở mức chính xác nhất, sai số không được vượt quá mức cho phép tính theo độ chính xác ghi trên mặt áp kế.
Nếu áp kế không được kiểm định chất lượng trước khi đưa vào ứng dụng, nêu sản phẩm kém chất lượng kết quả đo cho ra khác quá nhiều so với thực tế, có thể dẫn tới hình nổ hệ thống do áp suất quả tải.
4 bước thực hiện kiểm định áp kế
Để kiểm định áp kế một cách chuẩn nhất cần thực hiện trong 4 bước như sau:
Bước 1: Đánh giá hình thức bên ngoài bằng mắt thường
Trước khi đi kiểm định chuyên sâu về thông số kỹ thuật, về hình thức bên ngoài sản phẩm phải đảm bảo được các yêu cầu sau đây:
- Mặt đồng hồ phải con nguyên vẹn không được có hiện tượng nứt vỡ.
- Thân đồng hồ phải còn mới không bị bóp méo.
- Mặt kính phải được làm từ vật liệu kính trong suất thuận tiện cho người sử dụng tiếp nhận thông tin, không sử dụng các loại vật liệu tối màu.
- Trên mặt hiển thị phải có đủ các thông tin: đơn vị đó, tên nhà sản xuất, xuất xứ.
Bước 2: Kiểm tra đánh giá thông số kỹ thuật
Đối với thông số làm việc của áp cần lưu ý tới những thông tin chính như sau:
- Độ chia thang đó.
- giới hạn đo trên áp kế.
- Mức độ sai số khi làm việc. Theo ĐLVN 08:2011, với áp kế kiểu lò xo, K = phạm vi đo × độ chính xác ÷ 100; sai số cơ bản cho phép là ±0,8K khi kiểm định ban đầu và ±K khi kiểm định định kỳ hoặc bất thường. Ví dụ áp kế 0–10 bar, độ chính xác 1,6%: K = 0,16 bar.
- Khi ở trạng thái không làm việc kim chỉ đồng hồ phải nằm ở giá trị 0 đây là điều kiện bắc buộc. Trong trường khác vị trí không phải nằm trong giá trị cho phép.
Bước 3: Kiểm tra khả năng làm việc
Những thông tín cần chú ý khi kiểm định áp kế về khả năng làm việc:
- Sai số phải nằm trong mức cho phép.
- Khả năng hiển thị giá trị đó khi áp suất làm việc thay đổi đột ngột.
- Khả năng chịu áp lực ở mức cao nhất.
Bước 4: Xử lý sản phẩm sau khi kiểm định xong
Sau khi đã thực hiện đủ 3 bước ở trên và sản phẩm đã đạt đủ các yêu cầu tiến hành dán tem, để cho khách hàng nhìn vào thấy được sản phẩm đã được kiểm định.
Bên cạnh đó phải cấp đủ giấy chứng nhận kiểm định, ghi rõ thông số làm việc trong giấy kiểm định phải có chữ ký và dấu đỏ của đơn vị thực hiện kiểm định.
Kiểm định và hiệu chuẩn áp kế khác nhau thế nào?
Kiểm định và hiệu chuẩn đều là hoạt động so sánh áp kế với chuẩn đo lường, nhưng khác nhau về tính bắt buộc, đơn vị thực hiện và kết quả. Theo Luật Đo lường, kiểm định là đánh giá, xác nhận đặc tính kỹ thuật đo lường của phương tiện đo theo yêu cầu kỹ thuật đo lường; hiệu chuẩn là xác định mối quan hệ giữa giá trị đo của chuẩn đo lường và giá trị đo của phương tiện đo.
Kiểm định áp kế
- Tính bắt buộc: áp kế (áp kế lò xo, áp kế điện tử) thuộc danh mục phương tiện đo nhóm 2 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Khi được dùng để bảo đảm an toàn (ví dụ áp kế lắp trên nồi hơi, bình chịu áp lực, đường ống áp lực) hoặc trong mua bán, thanh toán, áp kế phải được kiểm định ban đầu, kiểm định định kỳ và kiểm định sau sửa chữa.
- Đơn vị thực hiện: tổ chức kiểm định được cơ quan quản lý nhà nước về đo lường chỉ định, cụ thể là Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (trước đây là Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng).
- Kết quả: áp kế đạt yêu cầu được gắn dấu hoặc tem kiểm định và cấp giấy chứng nhận kiểm định; áp kế không đạt không được tiếp tục sử dụng cho các mục đích nêu trên.
- Chu kỳ: theo quy định hiện hành, chu kỳ kiểm định áp kế là 12 tháng.
Hiệu chuẩn áp kế
- Tính bắt buộc: tự nguyện, do doanh nghiệp chủ động thực hiện theo yêu cầu quản lý chất lượng nội bộ (ví dụ hệ thống ISO 9001) hoặc yêu cầu của khách hàng.
- Nội dung: so sánh số chỉ của áp kế với chuẩn tại các điểm trên thang đo để xác định sai số và độ không đảm bảo đo; kết quả không mang tính kết luận pháp lý “đạt” hay “không đạt”.
- Kết quả: giấy chứng nhận hiệu chuẩn ghi sai số tại từng điểm đo; người sử dụng tự quyết định có tiếp tục dùng áp kế hay không và tự định chu kỳ hiệu chuẩn.
Tóm lại, áp kế dùng cho mục đích an toàn hoặc thương mại phải được kiểm định; áp kế chỉ dùng để theo dõi quy trình nội bộ có thể hiệu chuẩn định kỳ. Hiệu chuẩn không thay thế được kiểm định trong các trường hợp bắt buộc.
Các đơn vị kiểm định áp kế tại Hà Nội
Trên địa bàn Hà Nội hiện nay có rất nhiều đơn vị đang kiểm định áp kế và một số sản phẩm khác ví dụ như: Kiểm định van an toàn, Kiểm định đồng hồ đo nước….
Áp kế dùng trong các trường hợp bắt buộc cần được kiểm định tại tổ chức kiểm định được Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (trước đây là Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng) chỉ định cho lĩnh vực phương tiện đo áp suất. Trước khi gửi kiểm định, khách hàng nên kiểm tra quyết định chỉ định và phạm vi kiểm định của đơn vị, đồng thời yêu cầu cấp đầy đủ tem và giấy chứng nhận kiểm định.
Xem thêm:
