Bồn nước trên mái tràn suốt đêm hoặc bể ngầm không tự ngắt khi đầy thường do van phao. Bài viết giải thích van phao bồn nước là gì, các loại van phao, cách lắp và chỉnh mực nước, và cách xử lý khi van phao không đóng, bồn bị tràn.
Van phao bồn nước là gì?
Van phao (van phao cơ) là van tự động đóng mở đường nước cấp vào bồn, bể theo mực nước. Van gồm thân van lắp ở đầu ống cấp, một cánh tay đòn (cần phao) và quả phao. Khi mực nước thấp, phao hạ xuống, van mở cho nước vào; khi nước dâng, phao nổi lên, đẩy cần ép đĩa van đóng lại. Van phao hoạt động hoàn toàn bằng lực nổi, không cần điện.
Các loại van phao thường gặp
| Loại | Đặc điểm | Dùng cho |
|---|---|---|
| Van phao cơ cần dài, quả phao tròn | Đơn giản, rẻ; cỡ ren nhỏ (phi 21, phi 27…) | Bồn nước gia đình, bồn inox, bồn nhựa |
| Van phao inox | Thân và cần inox, bền, ít gỉ | Bồn, bể dùng lâu dài, nước có tính ăn mòn nhẹ |
| Van phao điều khiển bằng màng (van phao cỡ lớn) | Phao nhỏ chỉ điều khiển van phụ, áp lực nước đóng mở van chính | Bể ngầm, bể mái tòa nhà, đường ống cỡ lớn |
| Phao điện (công tắc phao) | Không phải van; đóng ngắt mạch điện | Bật tắt máy bơm, kết hợp van điện |
Sản phẩm tham khảo: van phao cơ inox 304 phi 27. Với bồn cần đóng mở theo tín hiệu điện hoặc hẹn giờ, xem bài van điện bồn nước.
Cách lắp van phao bồn nước
- Chọn cỡ van bằng cỡ ống cấp vào bồn. Van quá nhỏ làm bồn lâu đầy. Áp lực nguồn càng cao, phao cần càng đủ lực để đóng kín; xem áp lực làm việc ghi trên van.
- Vị trí: lắp ở thành bồn phía trên, đầu ra van cao hơn mực nước tối đa, để quả phao có đủ không gian lên xuống, không chạm thành bồn, ống tràn hay thang.
- Siết ren kín bằng băng tan hoặc gioăng kèm theo, đai ốc trong và ngoài thành bồn.
- Lắp van khóa trên ống cấp trước van phao để thay, sửa van phao mà không phải ngắt nước cả nhà.
- Gắn cần và quả phao, cho nước vào và kiểm tra van đóng hoàn toàn khi nước tới mức mong muốn.
Cách chỉnh mực nước của van phao
- Mực nước đóng van nên thấp hơn miệng ống tràn khoảng vài cm, để khi van đóng chậm hoặc rò nhẹ thì nước ra ống tràn chứ không tràn qua nắp bồn.
- Muốn mực nước thấp hơn: uốn nhẹ cần phao xuống, hoặc chỉnh vít, khớp nối trên cần (tùy loại) để phao ở vị trí thấp hơn.
- Muốn mực nước cao hơn: làm ngược lại, nhưng không để mực đóng vượt ống tràn.
Van phao không đóng, bồn bị tràn: nguyên nhân và cách sửa
| Nguyên nhân | Dấu hiệu | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Gioăng, đệm đĩa van mòn, rách | Phao đã nổi hết nhưng nước vẫn rỉ vào | Thay gioăng hoặc thay van |
| Cặn, cát kẹt ở đế van | Van đóng không kín, có lúc kín lúc không | Tháo vệ sinh; lắp lọc trên đường cấp |
| Quả phao thủng, có nước bên trong | Phao chìm thấp, không đủ lực nổi | Thay quả phao |
| Cần phao cong, kẹt vào thành bồn | Phao không lên xuống tự do | Chỉnh lại cần, vị trí lắp |
| Áp lực nước nguồn quá cao | Van đóng không kín, có tiếng rít, ống kêu | Lắp van giảm áp trước van phao hoặc dùng van phao loại cho áp cao |
Khi van phao cơ đóng nhanh dưới áp lực lớn, đường ống có thể kêu “cạch” hoặc rung: đó là dạng nhẹ của búa nước. Van phao điều khiển bằng màng đóng êm hơn, thích hợp cho bể lớn.
Van phao không cho nước vào bồn
- Áp lực nguồn quá yếu hoặc mất nước: kiểm tra van khóa, đồng hồ nước phía trước. Cách lắp cụm đồng hồ đúng xem bài cách lắp đồng hồ nước.
- Lỗ cấp hoặc đầu ra van bị tắc cặn: tháo vệ sinh.
- Cần phao bị kẹt ở vị trí trên: chỉnh lại cho phao rơi tự do khi mực nước thấp.
Van phao trong hệ thống bơm lên mái
Ở nhà nhiều tầng, thường có bể ngầm và bồn mái. Van phao lắp trên đường cấp vào bể ngầm; còn bồn mái thường dùng phao điện để bật tắt máy bơm. Nếu dùng van phao cơ trên bồn mái mà máy bơm vẫn chạy khi van đã đóng, bơm sẽ chạy với van đẩy đóng kín, nóng và hỏng. Vì vậy cần phao điện hoặc công tắc áp suất điều khiển bơm. Sơ đồ đầy đủ xem bài sơ đồ lắp đặt máy bơm nước và hệ thống cấp nước tòa nhà.
Câu hỏi thường gặp
Van phao bồn nước bị rỉ nước liên tục phải làm sao?
Thường do gioăng đĩa van mòn hoặc cặn kẹt ở đế van. Khóa nước, tháo van vệ sinh và thay gioăng; nếu thân van đã mòn thì thay van phao mới.
Van phao cơ và phao điện khác nhau thế nào?
Van phao cơ trực tiếp đóng mở đường nước bằng lực nổi của phao. Phao điện chỉ là công tắc, đóng ngắt điện để điều khiển máy bơm hoặc van điện, không tự chặn nước.
Có dùng van phao cơ cho bồn mái có bơm đẩy lên được không?
Không nên dùng van phao cơ làm cách duy nhất để dừng nước, vì bơm vẫn chạy khi van đã đóng. Cần phao điện hoặc công tắc áp suất để tắt bơm khi bồn đầy.
Mực nước đóng của van phao nên đặt ở đâu?
Thấp hơn miệng ống tràn vài cm. Như vậy nếu van đóng không kín, nước sẽ thoát qua ống tràn thay vì tràn qua nắp bồn.
Cần tư vấn van phao, van cấp nước bồn bể?
Gửi cho Van Nước Việt Nam (Viva) cỡ ống cấp, dung tích bồn bể và áp lực nước để được tư vấn van phao, van giảm áp hoặc van điện phù hợp. Gọi hoặc nhắn Zalo 0969 916 835, hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ. Nguyên nhân nước yếu trong nhà xem bài áp lực nước.
