Đồng hồ nước lắp sai chiều, thiếu van khóa hay đặt ở chỗ ngập nước đều dẫn tới đo sai, khó đọc số hoặc phải đục tường khi cần thay. Bài viết hướng dẫn cách lắp đồng hồ nước cỡ nhỏ (DN15–DN25) đúng kỹ thuật: chọn vị trí, phụ kiện cần có, thứ tự lắp và cách kiểm tra sau khi lắp.
Đồng hồ nào bạn được tự lắp?
Cần phân biệt hai loại đồng hồ trước khi bắt tay vào làm:
- Đồng hồ chính của công ty cấp nước: do công ty cấp nước lắp đặt và niêm phong (kẹp chì), dùng để tính tiền nước của cả hộ. Người dùng không được tự tháo, thay hoặc di chuyển; muốn lắp mới phải làm thủ tục theo bài thủ tục xin lắp đặt đồng hồ đo nước. Tự ý can thiệp có thể bị xử phạt, xem bài mức xử phạt khi tự ý thay đồng hồ nước.
- Đồng hồ phụ (đồng hồ con): do chủ nhà lắp sau đồng hồ chính để chia tiền nước cho từng phòng trọ, từng tầng, từng hộ thuê hoặc để theo dõi lượng nước của một khu vực. Hướng dẫn dưới đây áp dụng cho loại này, và cũng là các yêu cầu kỹ thuật bạn nên kiểm tra khi công ty cấp nước lắp đồng hồ chính.
Nếu đồng hồ phụ dùng để tính tiền cho người thuê, nên chọn đồng hồ còn hạn kiểm định để tránh tranh chấp, xem thêm bảng giá kiểm định đồng hồ nước.
Chọn vị trí lắp đồng hồ nước
- Dễ đọc số và dễ thay: mặt số hướng lên hoặc ra ngoài, không bị che khuất, có đủ chỗ để vặn rắc co khi tháo đồng hồ.
- Không ngập nước, không đọng bùn: nếu đặt trong hố hoặc hộp dưới đất, hộp phải thoát nước được.
- Tránh nắng chiếu trực tiếp và va đập: mặt kính và thân nhựa của một số đồng hồ bị lão hóa nhanh dưới nắng; nên có hộp bảo vệ có nắp.
- Trên đoạn ống thẳng: tránh đặt ngay sau co, tê hoặc van để dòng chảy qua đồng hồ ổn định. Khoảng cách cụ thể theo hướng dẫn của hãng; đồng hồ dân dụng thường chỉ cần một đoạn ống thẳng ngắn phía trước.
- Trước điểm dùng nước đầu tiên: mọi nhánh cấp cho khu vực cần đo phải đi qua đồng hồ, không có nhánh rẽ phía trước.
Phụ kiện cần có trong cụm đồng hồ nước
| Thứ tự (theo chiều nước chảy) | Phụ kiện | Tác dụng |
|---|---|---|
| 1 | Van khóa trước đồng hồ | Cắt nước để tháo, thay đồng hồ |
| 2 | Lọc Y (khuyến nghị nếu nước nhiều cặn) | Chặn cát, gỉ sét làm kẹt cánh quạt; nhiều đồng hồ có sẵn lưới lọc nhỏ ở đầu vào |
| 3 | Rắc co hai đầu đồng hồ | Tháo đồng hồ mà không phải xoay ống; đồng hồ cỡ nhỏ thường có sẵn rắc co kèm theo |
| 4 | Đồng hồ nước | Lắp đúng chiều mũi tên |
| 5 | Van một chiều sau đồng hồ | Chặn nước chảy ngược qua đồng hồ khi mất nước hoặc khi có bơm, bồn chứa phía sau |
| 6 | Van khóa sau đồng hồ | Cô lập đồng hồ khỏi đường ống trong nhà khi tháo |
Cách lắp van một chiều đúng chiều và đúng tư thế xem bài cách lắp van một chiều. Đồng hồ cỡ nhỏ thông dụng: đồng hồ nước Itron DN15, đồng hồ đo nước DN20.
Các bước lắp đồng hồ nước
- Khóa nước tại van tổng, xả hết nước trong đoạn ống sẽ cắt.
- Cắt ống và lắp van khóa, lọc, rắc co theo thứ tự ở bảng trên. Với ống nhựa PPR, uPVC dùng phụ kiện chuyển ren phù hợp.
- Xả sạch ống trước khi lắp đồng hồ: mở van trước cho nước chảy mạnh qua đoạn ống trống vài phút để đẩy cát, phoi nhựa, cặn ren ra ngoài. Đây là bước hay bị bỏ qua và là nguyên nhân phổ biến làm đồng hồ mới bị kẹt.
- Lắp đồng hồ đúng chiều: mũi tên trên thân trùng chiều nước chảy. Đồng hồ cơ dân dụng phần lớn chỉ cho phép lắp nằm ngang, mặt số hướng lên; chỉ lắp đứng khi catalogue cho phép.
- Làm kín đúng chỗ: rắc co đồng hồ kín bằng gioăng phẳng, không quấn băng tan vào ren rắc co; băng tan chỉ quấn ở ren nối với ống. Siết vừa tay, không siết quá làm nứt thân hoặc bẹp gioăng.
- Lắp van một chiều và van khóa sau, cố định ống bằng đai giữ hai bên đồng hồ để thân đồng hồ không chịu lực kéo của đường ống.
- Lắp hộp bảo vệ nếu đồng hồ ở ngoài trời hoặc lối đi.
Kiểm tra sau khi lắp
- Mở van trước đồng hồ từ từ để tránh va đập thủy lực, sau đó mở van sau.
- Mở một vòi trong nhà để xả khí cho tới khi nước chảy đều. Khí trong ống cũng làm đồng hồ quay, nên chỉ ghi chỉ số sau khi xả khí xong.
- Kiểm tra rò rỉ ở các rắc co và mối ren.
- Khóa hết vòi trong nhà và quan sát bánh xe chỉ thị nhỏ (thường hình ngôi sao hoặc tam giác) trên mặt số: nếu vẫn quay là có rò rỉ phía sau đồng hồ.
- Ghi lại chỉ số ban đầu, chụp ảnh mặt số kèm ngày lắp; với đồng hồ phụ cho thuê, nên có xác nhận của người thuê. Cách đọc từng loại mặt số xem bài cách xem đồng hồ đo nước.
Những lỗi lắp đặt thường gặp
- Lắp ngược chiều: đồng hồ không đếm hoặc đếm ngược.
- Không xả ống trước khi lắp: cặn kẹt cánh quạt, đồng hồ chạy chậm hoặc đứng, xem bài đồng hồ nước không quay, chạy chậm.
- Không có van khóa sau đồng hồ: khi thay đồng hồ, nước trong ống trong nhà chảy ngược ra.
- Đặt đồng hồ ở điểm cao của tuyến ống: khí tụ lại, đồng hồ quay khi nước cấp lại sau giờ cắt nước.
- Có nhánh rẽ trước đồng hồ phụ: lượng nước qua nhánh này không được đếm, gây lệch giữa đồng hồ tổng và đồng hồ con.
Đồng hồ cỡ lớn hoặc đồng hồ điện tử cho công trình có thêm yêu cầu về đoạn ống thẳng và tiếp địa, xem bài lắp đặt đồng hồ đo lưu lượng.
Câu hỏi thường gặp
Đồng hồ nước lắp đứng được không?
Tùy loại. Phần lớn đồng hồ cơ dân dụng chỉ đo đúng khi lắp nằm ngang với mặt số hướng lên. Một số mẫu cho phép lắp đứng hoặc nghiêng, khi đó catalogue hoặc thân đồng hồ sẽ ghi rõ.
Có cần lắp van một chiều sau đồng hồ nước không?
Nên lắp, nhất là khi phía sau có bơm, bồn chứa hoặc máy nước nóng. Van một chiều chặn nước chảy ngược qua đồng hồ khi mất nước và bảo vệ thiết bị phía sau.
Có được tự lắp đồng hồ phụ sau đồng hồ của công ty cấp nước không?
Đồng hồ phụ lắp phía sau đồng hồ chính, trong phạm vi đường ống của gia đình, là việc của chủ nhà. Điều không được làm là tháo, thay hoặc can thiệp vào đồng hồ chính và kẹp chì niêm phong.
Mua đồng hồ nước cỡ nào cho phòng trọ?
Thông thường ống cấp cho mỗi phòng là DN15 hoặc DN20 nên chọn đồng hồ cùng cỡ ống. Nếu dùng để tính tiền, chọn đồng hồ có tem kiểm định còn hạn.
Cần đồng hồ và phụ kiện lắp cụm đồng hồ nước?
Van Nước Việt Nam (Viva) cung cấp đồng hồ nước, van khóa, van một chiều, rắc co và lọc Y cho hộ gia đình, nhà trọ, tòa nhà. Gọi hoặc nhắn Zalo 0969 916 835, hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ. Xem sản phẩm tại danh mục đồng hồ đo nước.
