Đồng hồ nước chạy nhanh bất thường: nguyên nhân và cách tự kiểm tra

Tháng này gia đình dùng nước như mọi khi, nhưng hóa đơn lại cao gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi. Mở hộp đồng hồ ra thì thấy kim vẫn quay dù trong nhà không ai mở vòi. Tình trạng đồng hồ nước chạy nhanh như vậy khá phổ biến. Phần lớn trường hợp không phải do đồng hồ “ăn gian” mà do nước đang thất thoát ở đâu đó sau đồng hồ.

Dưới đây là các dấu hiệu, nguyên nhân thường gặp và cách tự kiểm tra từng bước.

Dấu hiệu đồng hồ nước chạy nhanh bất thường

Bạn nên kiểm tra ngay khi gặp một trong các dấu hiệu sau:

• Hóa đơn tiền nước tăng đột biến so với các tháng trước, trong khi số người và thói quen sinh hoạt không đổi.
• Đồng hồ nước quay khi không dùng nước: mọi vòi đã khóa nhưng kim, bánh xe nhỏ hoặc chữ số cuối vẫn nhích.
• Nghe tiếng nước chảy rì rì trong tường, trong bồn cầu hoặc đường ống vào ban đêm.
• Chân tường ẩm mốc, sân có chỗ luôn ướt; máy bơm tự bật dù không ai dùng nước.

Nếu chưa quen đọc các chỉ số trên mặt đồng hồ, bạn có thể xem lại hướng dẫn cách xem đồng hồ đo nước trước khi làm các bước bên dưới.

Nguyên nhân khiến đồng hồ nước chạy nhanh

1. Rò rỉ nước sau đồng hồ

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Mọi lượng nước đi qua đồng hồ đều được tính tiền, kể cả nước rò rỉ. Các điểm hay gặp:

• Bồn cầu: gioăng xả bị chai, cần gạt kẹt khiến nước chảy liên tục xuống lòng bồn, rất khó thấy bằng mắt.
• Phao bồn chứa: phao bồn inox, bồn nhựa trên mái hoặc bể ngầm bị hỏng, không đóng kín, nước tràn ra ống thoát.
• Ống ngầm: ống đi âm sàn, âm tường hoặc chôn dưới sân bị nứt, mối nối bị bung. Nước thấm vào đất nên rất khó thấy.
• Bình nóng lạnh: van an toàn xả nước liên tục, ruột bình hoặc ống nối bị rò.
• Vòi, van khóa, dây cấp mềm bị lão hóa, nhỏ giọt cả ngày.

2. Không khí trong đường ống khi nước cấp lại

Sau khi khu vực bị cắt nước rồi cấp lại, không khí còn trong đường ống bị đẩy qua đồng hồ. Đồng hồ cơ có thể quay theo luồng khí này. Hiện tượng đồng hồ nước quay do không khí trong đường ống thường xảy ra ở cuối tuyến, nhà cao, khu vực hay mất nước hoặc nơi áp lực nước không ổn định. Dấu hiệu là kim quay giật, vòi phun ra nước lẫn khí, kêu phì phì khi mở.

3. Đồng hồ hỏng hoặc đồng hồ nước chạy sai

Đồng hồ dùng lâu năm có thể bị mòn cánh quạt, kẹt cặn, nứt mặt kính hoặc hỏng bộ truyền động. Khi đó đồng hồ nước chạy sai, có thể nhanh hơn hoặc chậm hơn thực tế. Muốn hiểu vì sao bộ phận bên trong ảnh hưởng tới số đo, bạn có thể tham khảo bài cấu tạo đồng hồ nước. Tuy nhiên, đây là nguyên nhân ít gặp hơn so với rò rỉ.

4. Dùng chung đường ống hoặc đấu nối trái phép

Ở nhà trọ, khu tập thể cũ hoặc nhà cải tạo nhiều lần, có khi một nhánh ống sau đồng hồ nhà bạn lại cấp nước cho nhà bên cạnh, hoặc bị người khác tự ý đấu nối. Khi đó bạn trả tiền cho lượng nước mình không dùng.

5. Thói quen dùng nước thay đổi

Đôi khi nguyên nhân rất đơn giản: mùa nóng tắm nhiều hơn, có khách ở lại, tưới cây, rửa xe, máy lọc nước thải nhiều nước. Hãy rà lại thói quen trước khi nghi ngờ đồng hồ.

Quy trình tự kiểm tra đồng hồ nước chạy nhanh tại nhà

Bạn không cần dụng cụ đặc biệt. Chỉ cần đèn pin, giấy bút hoặc điện thoại để chụp ảnh chỉ số.

1. Khóa hết vòi và thiết bị dùng nước: vòi rửa, vòi sen, máy giặt, máy lọc nước, bình nóng lạnh, máy bơm. Nhắc người trong nhà không dùng nước trong lúc kiểm tra.
2. Quan sát đồng hồ: nhìn kim nhỏ, bánh xe hình sao hoặc tam giác (bộ chỉ thị lưu lượng) trên mặt đồng hồ. Nếu nó vẫn quay, dù rất chậm, nghĩa là có nước đang chảy qua đồng hồ.
3. Ghi chỉ số hai lần: chụp ảnh chỉ số đầy đủ (cả phần số đen và số đỏ). Sau 2–3 giờ không dùng nước, ví dụ lúc đi làm hoặc ban đêm, ghi lại lần nữa. Chỉ số tăng là có thất thoát.
4. Khóa van ngay sau đồng hồ: nếu đồng hồ dừng hẳn, rò rỉ nằm trong nhà. Nếu khóa van sau đồng hồ mà bánh xe vẫn quay, cần báo đơn vị cấp nước vì có thể đồng hồ có vấn đề hoặc van khóa không kín.
5. Khoanh vùng từng nhánh: mở lại van tổng, lần lượt khóa van từng khu vực (nhà vệ sinh, bếp, bồn mái, bình nóng lạnh). Nhánh nào khóa lại mà đồng hồ dừng thì rò rỉ nằm ở nhánh đó.
6. Kiểm tra bồn cầu: nhỏ vài giọt màu thực phẩm vào két nước, chờ 15–20 phút không xả. Nếu màu xuất hiện trong lòng bồn, gioăng xả đang rò.
7. Kiểm tra bồn chứa và phao: xem bồn mái có tràn ra ống xả tràn không.

Nếu đã khóa từng nhánh mà vẫn không tìm ra điểm rò, nhiều khả năng ống ngầm bị hỏng. Lúc này nên gọi thợ có thiết bị dò để kiểm tra rò rỉ nước ngầm, tránh đục phá tường sàn tràn lan.

Cách xử lý theo từng nguyên nhân

Lưu ý: hiệu quả của van xả khí, van một chiều phụ thuộc vị trí lắp và đường ống từng nhà. Chỉ lắp trên phần ống thuộc nhà mình, không can thiệp vào đồng hồ và đoạn ống trước đồng hồ.

Khi nào nên đề nghị công ty cấp nước kiểm định lại đồng hồ?

Bạn nên làm đề nghị khi đã khóa hết vòi, khóa cả van sau đồng hồ mà đồng hồ vẫn quay. Hoặc khi đã sửa hết các điểm rò mà lượng nước ghi nhận vẫn cao bất thường.

Điều quan trọng cần nhớ: đồng hồ nước lắp tại nhà dân thường là tài sản của đơn vị cấp nước và được niêm phong. Khách hàng không được tự tháo, thay hay sửa đồng hồ. Việc tự ý can thiệp có thể bị xử phạt, bạn có thể đọc thêm về mức xử phạt khi tự ý thay đồng hồ nước.

Cách làm đúng là liên hệ tổng đài hoặc chi nhánh của công ty cấp nước, trình bày tình trạng và đề nghị kiểm tra, kiểm định đồng hồ. Theo Điều 50 Nghị định 117/2007/NĐ-CP về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch, khi khách hàng nghi ngờ thiết bị đo đếm nước không chính xác, khách hàng có quyền đề nghị kiểm định. Nếu kết quả cho thấy đồng hồ vẫn đạt tiêu chuẩn, khách hàng trả chi phí kiểm định. Nếu đồng hồ không đạt, đơn vị cấp nước chịu chi phí. Văn bản pháp luật có thể được sửa đổi, vì vậy bạn nên hỏi lại đơn vị cấp nước tại địa phương về thủ tục và chi phí hiện hành. Tham khảo thêm bảng giá kiểm định đồng hồ nước để có hình dung về khoản phí này.

Mẹo nhỏ: chuẩn bị sẵn ảnh chụp chỉ số, thời gian ghi, hóa đơn gần đây và mô tả những gì bạn đã kiểm tra.

Lời khuyên cho ban quản lý tòa nhà

• Ghi chỉ số đồng hồ tổng và đồng hồ nhánh cùng khung giờ, so sánh theo tuần. Ghi thêm vào ban đêm, khi lượng dùng thấp nhất, để phát hiện rò rỉ trên ống chung.
• Định kỳ kiểm tra phao bể ngầm, bể mái và các mối nối trong hộp kỹ thuật.
• Với đồng hồ con tòa nhà tự quản lý, nên chọn loại phù hợp lưu lượng. Tham khảo các dòng đồng hồ đo nước.

Câu hỏi thường gặp

Cần tư vấn van, đồng hồ và phụ kiện đường ống?

Van Nước Việt Nam (Viva) phân phối van, đồng hồ nước và phụ kiện đường ống cho hộ gia đình, công trình và tòa nhà. Nếu bạn cần tư vấn chọn van một chiều, van khóa hay đồng hồ đo nước cho hệ thống của mình, hãy gọi hoặc nhắn Zalo 0969 916 835, hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ.

Xem thêm:

• Đồng hồ nước không quay, chạy chậm: nguyên nhân và cách kiểm tra
• Đồng hồ nước tổng và đồng hồ con lệch số