Van bướm điện

Van bướm điện là van bướm được xoay bằng bộ truyền động động cơ điện, nhận lệnh từ công tắc, PLC hoặc SCADA; để nắm tổng quan trước khi chọn kiểu vận hành, bạn có thể đọc thêm cấu tạo và cách phân loại van bướm. Van không cần máy nén khí, đi dây đơn giản, có dạng on/off và dạng tuyến tính 4–20 mA, phù hợp trạm bơm, xử lý nước, HVAC và các vị trí xa nguồn khí. Danh mục gồm van bướm điện 220VAC, 24VDC, 380VAC, thân gang, inox, nhựa, thép, của các hãng Nhật Bản, Đài Loan, Malaysia, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Cấu tạo bộ truyền động của van bướm điện

Thân van (thân, đĩa, trục, gioăng) ghép với bộ truyền động qua mặt bích ISO 5211. Bên trong bộ truyền động điện gồm:

• Động cơ: động cơ xoay chiều hoặc một chiều công suất nhỏ, quay nhanh nhưng mô-men thấp.
• Hộp số giảm tốc: bánh răng hoặc trục vít – bánh vít, giảm tốc độ và nhân mô-men để quay trục van 90° trong 15–60 giây. Trục vít có khả năng tự hãm nên đĩa giữ nguyên vị trí khi động cơ dừng.
• Công tắc hành trình: hai cam ngắt điện động cơ khi đĩa tới vị trí mở hoặc đóng hoàn toàn, đồng thời cấp tín hiệu báo trạng thái.
• Công tắc mô-men (ở dòng cao cấp): ngắt động cơ khi mô-men vượt ngưỡng, bảo vệ van khi đĩa bị kẹt vật lạ.
• Tay quay cứu hộ: vận hành van bằng tay khi mất điện hoặc bảo trì.
• Điện trở sấy: giữ nhiệt bên trong vỏ, chống hơi nước ngưng tụ làm chập mạch khi lắp ngoài trời.
• Đồng hồ chỉ vị trí: cho biết góc mở từ bên ngoài.

Van bướm điện on/off và van bướm điện tuyến tính

Dạng on/off

Van chỉ có hai trạng thái: mở hoàn toàn hoặc đóng hoàn toàn. Cấp điện vào dây mở thì động cơ quay theo chiều mở đến khi công tắc hành trình ngắt, tương tự với chiều đóng. Dùng để cấp, ngắt nước theo lịch, cô lập bơm, đóng mở bồn chứa.

Dạng tuyến tính (modulating)

Bộ truyền động có bo mạch điều khiển, nhận tín hiệu 4–20 mA hoặc 0–10 V và quay đĩa tới góc tương ứng (4 mA đóng, 20 mA mở hoàn toàn), đồng thời trả tín hiệu phản hồi vị trí về PLC. Dùng cho điều chỉnh lưu lượng, áp suất, nhiệt độ, mức nước.

Chế độ làm việc của động cơ. Đây là điểm hay bị bỏ qua. Bộ truyền động on/off thường có chế độ làm việc ngắn hạn (S2, ví dụ 15 phút), nghĩa là chỉ được chạy liên tục trong khoảng thời gian đó rồi phải nghỉ để nguội. Van điều tiết thì động cơ khởi động liên tục theo tín hiệu, nên cần bộ truyền động có chế độ làm việc gián đoạn (S4) với tần suất khởi động cao. Dùng bộ on/off cho vòng điều khiển liên tục sẽ làm động cơ quá nhiệt và cháy cuộn dây.

Thông số cần kiểm tra khi chọn van bướm điện

Thông số	Giá trị thường gặp	Ghi chú
Kích thước van	DN40 – DN600	Van lớn cần bộ truyền động mô-men cao
Điện áp	220VAC, 24VDC, 24VAC, 380VAC	24VDC an toàn cho khu vực ẩm ướt, dễ cấp từ tủ PLC
Tín hiệu	On/off; 4–20 mA, 0–10 V	Có hoặc không có phản hồi vị trí
Thời gian đóng mở	15 – 60 giây	Chậm hơn khí nén, có lợi cho chống búa nước
Cấp bảo vệ vỏ	IP65, IP67, IP68; Ex d cho khu vực nổ	Lắp ngoài trời tối thiểu IP67
Mô-men đầu ra	50 – 2.000 N·m trở lên	Lớn hơn mô-men van 25–50%

Thương hiệu nổi bật

EM-FLOW (Đài Loan)

EM-FLOW có dải van bướm điện on/off (EMEB-OSW, EMEB-OSTFH, EMEB-OPW, EMEB-OSL, EMEB-OCW, EMEB-OCF) và tuyến tính (EMEBI-MPW, bản điều khiển qua WIFI), kết hợp thân gang, inox, nhựa. Nếu bạn ưu tiên thương hiệu EM-FLOW, bạn có thể xem thêm các dòng van bướm điện EM-FLOW chính hãng.

AUT (Malaysia)

AUT 3300H thường bị gọi nhầm là van bướm điện. Thực tế đây là van bướm tín hiệu: vận hành bằng tay quay, chỉ có công tắc báo trạng thái về tủ báo cháy, không có mô tơ. Nếu cần giám sát van trên đường ống PCCC, xem van bướm tín hiệu AUT.

Samwoo (Hàn Quốc)

Samwoo sản xuất van bướm thân gang và inox tiêu chuẩn Hàn Quốc, có phiên bản lắp bộ truyền động điện cho hệ thống nước và HVAC. Nếu bạn ưu tiên thương hiệu Samwoo, hãy tham khảo van cánh bướm điều khiển điện Samwoo với nhiều model và vật liệu thân van.

Danh mục còn có van bướm điện Kitz (EXH200 on/off, EXS200 tuyến tính), Tomoe, Shinyi, ARV, Eaglesky, Haitima, Kosaplus, Covna, Bray, Valworx và dòng D941X cho dự án cần tối ưu chi phí.

Van bướm điện hay van bướm khí nén?

Van bướm điện phù hợp khi số lượng van ít, vị trí lắp rải rác hoặc xa nhà máy (trạm bơm, giếng khoan, bể chứa), không có sẵn hệ khí nén. Van khí nén phù hợp khi cần đóng mở trong 1–3 giây, tần suất thao tác rất cao, cần tự về vị trí an toàn khi mất năng lượng, hoặc lắp trong khu vực cháy nổ với chi phí thấp hơn bộ điện phòng nổ.

Khi mất điện, van bướm điện tiêu chuẩn đứng yên tại vị trí cuối cùng. Nếu cần van tự đóng khi mất điện, chọn bộ truyền động có module ắc quy hoặc siêu tụ dự phòng (fail-safe), hoặc chuyển sang khí nén tác động đơn.

Ứng dụng của van bướm điện

• Trạm bơm, giếng khoan, bể chứa: đóng mở theo mức nước và lịch vận hành.
• HVAC: điều tiết nước lạnh chiller, cô lập tháp giải nhiệt.
• Xử lý nước thải: phân phối dòng, điều chỉnh lưu lượng theo cảm biến.
• Tưới tiêu, nuôi trồng thủy sản: van nhựa điện chịu nước muối.
• Nhà máy hóa chất, thực phẩm: van inox gioăng PTFE hoặc EPDM điều khiển từ SCADA.

Lắp đặt và đấu nối van bướm điện

• Kiểm tra điện áp trên nhãn bộ truyền động trùng với nguồn cấp trước khi đấu dây.
• Không cấp đồng thời tín hiệu mở và đóng. Dùng rơ le khóa chéo trong tủ điều khiển để tránh cháy động cơ.
• Tách cáp tín hiệu 4–20 mA khỏi cáp động lực, dùng cáp chống nhiễu và nối đất một đầu.
• Siết chặt đầu cáp (cable gland) và nút bịt các lỗ không dùng để giữ cấp bảo vệ IP.
• Cấp nguồn thường trực cho điện trở sấy khi lắp ngoài trời.
• Không lắp bộ truyền động quay ngược xuống dưới; nước ngưng tụ sẽ đọng vào bo mạch.
• Kiểm tra lại cam hành trình sau lần chạy thử đầu tiên: đĩa phải ép kín gioăng ở vị trí đóng.

Câu hỏi thường gặp về van bướm điện

Van bướm điện 220V và 24V khác nhau thế nào?

Phần cơ khí giống nhau. Bản 24V an toàn hơn cho người vận hành ở khu vực ẩm ướt và dễ cấp nguồn từ tủ PLC; bản 220V không cần bộ nguồn chuyển đổi, đi dây xa ít sụt áp hơn.

Mất điện có mở van bướm điện bằng tay được không?

Được. Kéo hoặc gạt cần chuyển chế độ tay, sau đó quay tay quay cứu hộ hoặc dùng cờ lê lục giác vào đầu trục theo hướng dẫn của hãng.

Vì sao van bướm điện chạy một thời gian thì cháy động cơ?

Nguyên nhân thường gặp: dùng bộ on/off cho vòng điều khiển liên tục, mô-men bộ truyền động nhỏ hơn mô-men van khiến động cơ bị ghì, hoặc nước lọt vào vỏ do đầu cáp không kín.

Báo giá van bướm điện tại Van nước Việt Nam

Giá van bướm điện phụ thuộc DN, vật liệu thân, loại gioăng, thương hiệu bộ truyền động, điện áp và kiểu tín hiệu. Để nhận báo giá, bạn gửi: DN, áp suất và nhiệt độ lưu chất, loại lưu chất, điện áp, tín hiệu điều khiển (on/off hay 4–20 mA), vị trí lắp (trong nhà, ngoài trời, khu vực nổ) và số lượng.

Địa chỉ Hà Nội: Số 20, Ngõ 102 Hoàng Đạo Thành, P. Khương Đình, TP. Hà Nội